× de EURO-ramp

Vraag Nobelprijswinnaar begrijpt de euro niet

Meer
5 jaren 10 maanden geleden - 5 jaren 10 maanden geleden #46292 door katertje
*
Nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz heeft een boek geschreven over de euro. De econoom komt met enkele vaststellingen die naar mijn mening onzinnig zijn. Nu weet de vaste lezer dat ik niet bepaald een fan ben van de euro; sterker nog, ik stel dat de euro onhoudbaar is. Stiglitz komt tot min of meer dezelfde conclusie, maar stelt dat de euro mismanaged is en dat het wel kan of had gekund. Iets wat ik dus onzin vind. Zo draagt hij nog meer punten aan die echt lariekoek zijn. In deze column zal ik deze de revue laten passeren.

Irritante fout


Allereerst wil ik, nogmaals, het verschil uitleggen tussen Europa en de EU. Het eerste is een continent (waartoe Rusland ook behoort) en de tweede is een politieke samenwerkingsvorm tussen bepaalde Europese landen. In deze samenvatting van het boek van Stiglitz door de Guardian staat dan ook letterlijk dat het VK het continent heeft verlaten! Geografen weer in totale paniek en zo verder. Natuurlijk allemaal kul, want het VK wil de EU verlaten, niet het continent. Het wil een andere vorm van samenwerking en niet totale isolatie, zoals door zoveel media wordt gemeld. Stiglitz maakt dezelfde fout door deze twee heel verschillende termen door elkaar te gebruiken.

Historisch besef

Ten tweede, maakt Stiglitz de claim dat het traject naar de huidige EU en de euro werd versneld door de val van de Berlijnse Muur. Hierdoor werd het voor de Europeanen ineens duidelijk dat ze samen moesten en konden werken voor vrede en welvaart. Probleem is echter dat het lariekoek is. De val heeft wel invloed gehad op de richting en snelheid van de EU (en haar voorlopers) en de creatie van de euro, maar dit kwam omdat West-Duitsland de unificatie wilde met Oost-Duitsland. De Fransen zagen een groot Duitsland niet echt zitten en Mitterrand eiste dan ook van Kohl dat Duitsland de introductie van de euro moest accepteren als hij deze unificatie wilde. Duitsland ging dus akkoord onder bepaalde voorwaarden (de Maastricht Treaty; die nu niks waard blijkt te zijn overigens). Dus niet hippieonzin maar harde geopolitiek heeft de creatie van de EU/euro versneld/mogelijk gemaakt.

USA!

Ten derde, maakt Stiglitz de etnocentrische fout die zoveel Amerikanen maken; namelijk dat zij het licht hebben uitgevonden. De beste man stelt namelijk dat de euro mede faalt doordat de ECB alleen maar een mandaat heeft om de inflatie stabiel en laag te houden, terwijl de glorieuze Fed natuurlijk een dubbel mandaat heeft; naast inflatie kijkt het ook naar werkgelegenheid (proxy voor economische groei). De ECB mag dan officieel alleen maar kijken naar inflatie, maar de realiteit is dat het naar veel dingen kijkt en deze allemaal probeert te sturen. Dus het beperkte mandaat is geen oorzaak van de problemen met de euro. Sterker nog, het continue ingrijpen van de ECB (en Fed) verstoort de marktwerking waardoor er foute prijzen zijn en dus foute prikkels. Hierdoor zijn de misallocaties in de economie alleen maar zijn toegenomen. Stiglitz is echter symptomatisch voor onze bestuurlijke en academische elite, ze zien niet in dat zijzelf het probleem zijn geworden.

Simplistisch

Ten vierde, maakt Stiglitz de fout om de economische groei van de EU/eurozone en de VS te vergelijken. Dit doet hij zonder te kijken naar wat voor stimuli gegeven zijn. Denk bijvoorbeeld aan de schulden die gemaakt zijn. Verder hebben veel landen, denk aan Frankrijk, altijd al een hogere werkeloosheid gehad, euro of geen euro. Dat de euro niet helpt, daar ben ik het mee eens, maar door de economische omstandigheden hier te vergelijken met de VS en dat vervolgens toe te schrijven aan het superieure Fed beleid, is erg zwak.

Oinkoink

Ten vijfde claimt hij dat de EU te veel geloofde in de vrije markt; in kapitalisme. Toen ik dit las plopten mijn ogen zo uit mijn hoofd. Hoe deze Nobelprijswinnaar dit kan claimen, terwijl 50 procent van de economie door de overheid in beslag wordt genomen via belastingen, is een mysterie.

Tel daarbij op de continue interventies van de ECB waardoor prijzen (en dus consumptie en investeringen) totaal niet meer kloppen en dan mag men toch echt niet spreken van een vrije kapitalistische markt (zie ook deze column hierover). Een kapitalistisch systeem is per definitie een gedecentraliseerd systeem, dus het tegenovergestelde van de EU. De EU faalt dus (o.a.) om dat het niet kapitalistisch is, omdat het niet een echte supporter is van de vrije markt. Stiglitz komt dan ook precies met het verkeerde medicijn, meer overheidsingrijpen.

Illusie

Verder maakt de econoom de claim dat de euro wel degelijk had kunnen werken, als de instituties en dergelijke maar goed genoeg waren geweest. Dus met een ECB op Fed leest, een hogere mate van politieke integratie en zo verder, zou de euro gewoon succesvol zijn. Dit is dus lariekoek.

De verschillen tussen de lidstaten, zorgen er namelijk voor dat een muntunie nooit convergerend (naar elkaar toe groeien) kan werken; sterker nog, het omgekeerde is waar. Een one-size-fits-all beleid (wat niet anders kan in een muntunie) levert immers altijd verschillende (divergerende) uitkomsten op als de leden teveel van elkaar verschillen. Gezien de lidstaten hun cultuur, taal, geografische ligging, industriële opmaak, demografie, sociale stelsels, juridische systematiek en zo verder niet kunnen uniformeren, zal de euro altijd divergerend werken. In dit geval moeten de verschillen achteraf met geld worden gecompenseerd; geld van Noord naar Zuid. Alleen en ongelofelijke hoeveelheid aan solidariteit tussen alle inwoners van de EU/eurozone zou deze uiterst schadelijke situatie houdbaar kunnen maken. Het omgekeerde vind nu echter plaats. Iets wat Stiglitz wel aanstipt overigens.

Al met al, slaat Stiglitz de plank volkomen mis. Stevig oordeel, maar ja, ik ben dan ook een Nobelprijsloze econoom.





Alexander Sassen van Elsloo
DFT, 12 augustus 2016
Overname artikel met toestemming auteur
Bijlagen:
Laast bewerkt: 5 jaren 10 maanden geleden door dirko.
De volgende gebruiker (s) zei dank u: tukker, dirko, gnor

Gelieve Inloggen om deel te nemen aan het gesprek.