× de EURO-ramp

Verwijderd "It's the euro, stupid ! "

Meer
7 jaren 2 maanden geleden - 7 jaren 2 maanden geleden #42634 door katertje
*
It’s the euro, stupid!

De dreiging van een aanstaand Grieks vertrek uit de eurozone (Grexit) is de laatste weken al zo vaak en zo breed uitgemeten, dat het nieuws uit Griekenland nauwelijks nog impact heeft. De aandelenbeurzen halen hun schouders op en gaan gewoon door alsof er niets aan de hand is.


Deze situatie was ook al te zien op de obligatiebeurzen, maar daar lijkt nu wat verandering in te komen. Hoe dan ook een Grexit op korte termijn is een zeer reële mogelijkheid (en op lange termijn een gegeven). Maar de echte oorzaak, daar wordt niet over gerept in de pers.

Euro als crisismotor

De Griekse crisis en de problemen met de rest van de PIIGS (Portugal, Italië, Ierland, Griekenland en Spanje), staan natuurlijk niet op zichzelf. Deze houden direct verband met het eurolidmaatschap van deze landen. Het probleem met een muntunie is dat het niet anders kan dan een 1-size-fits-all beleid te voeren. Daarom moet zo’n muntunie bestaan uit gelijksoortige (homogene) landen.

Dit is gewoon een logisch gevolg, want 1-size-fits-all beleid loslaten op verschillende lidstaten, levert, per definitie, verschillende uitkomsten op. Wil men dezelfde uitkomsten van verschillende lidstaten (wat het gaval is bij de eurozone), dan geldt, logischerwijs, dat ieder lidstaat zodanig beleid (maatwerk) moet krijgen zodat de uitkomsten van allen hetzelfde zullen zijn.

Paard voor de wagen

De oprichters van de Eurozone zagen dit probleem (deels) en besloten daarom de Maastricht criteria in het leven te roepen (staatsschuldniveau, inflatie, wisselkoersstabiliteit, overheidstekorten en rentestanden).

Maar dit is een beetje het paard achter de wagen spannen. Er werd niet gekeken waarom er verschillen waren tussen potentiële lidstaten op deze criteria (denk aan geografische ligging, aanwezigheid energiebronnen, cultuur, delfstoffen, topografie, demografie, taal, juridisch systeem, historie, politiek systeem, klimaat, economische cyclus, en zo voort).

Echter, de architecten van de eurozone waren de mening toegedaan dat als de Maastricht criteria allemaal zouden worden nageleefd, de (beoogde) lidstaten van de eurozone allemaal dezelfde dynamiek en uitkomsten zouden laten zien (allemaal zouden lijken op Duitsland dus…).

Convergentie

Deze begeerde convergentie (naar elkaar toe groeien) heeft echter niet plaatsgevonden. In den beginne leek het erop alsof dit wel gebeurde; immers, de economieën van de PIIGS lieten mooie groeicijfers zien. Graaft men wat dieper, dan wordt duidelijk dat deze groei gebaseerd was op krediet.

Doordat de PIIGS tot de eurozone behoorden, genoten ze impliciet de kredietdekking van sterke landen zoals Duitsland en Nederland. Hierdoor daalden de rentes enorm, waardoor de PIIGS dus extra veel konden lenen.

Wat gebeurde er met dit geld? Een deel ging op aan het optuigen van een grotere overheid (meer en duurdere ambtenaren, uitbreiding verzorgingsstaat, et cetera), maar het grootste deel ging naar het bouwen van vastgoed, aanschaf van kapitaalsgoederen en private consumptie.

Wie leverde al deze machines, TV’s en cement? Dezelfde landen die het krediet aan de PIIGS gaven; de sterke eurolanden (o.a. Nederland, Duitsland, Frankrijk). Ofwel, het “noorden” van de eurozone financierde de eigen export naar het “zuiden”.

Illusie

Nu blijkt dus dat deze investeringen en frivole consumptie niet tot genoeg structurele economische verbeteringen te hebben geleid om de PIIGS in staat te stellen de gemaakte schulden plus interest terug te betalen.

En zo begon de eurocrisis als schuldencrisis (te veel slechte schulden), ging ook over een kredietcrisis (aantrekken van krediet nagenoeg onmogelijk), waardoor de schuldencrisis werd versterkt en zo verder.

Politici vonden dat ze te weinig tijd en ruimte hadden om met de juiste maatregelen te komen en de Europese Centrale Bank (ECB) werd in stelling gebracht om tijd te kopen, zodat politici met oplossingen zouden kunnen komen.

Welnu, de ECB heeft steeds meer en meer moeten doen omdat politici het nalieten echt in te grijpen. Er kan zelfs gesteld worden dat door het ingrijpen van de ECB, landen gedemotiveerd werden om de nodige veranderingen door te voeren.

Bezinning

Nu is de ECB over gegaan tot onconventioneel monetair beleid. Rentes op veel staatsobligaties van Duitsland zijn bijvoorbeeld negatief (ja u betaald dus aan Duitsland voor het voorrecht om aan hen een lening te verschaffen).

Nu weet u vast nog van economieles op school dat als de economie goed draait, de rente omhoog beweegt. Duitsland zou dus een oplopende rente moeten hebben, maar krijgt deze niet, omdat de PIIGS (en bijvoorbeeld Frankrijk) juist geen hoge rente kunnen velen (hun schuldenlast is haast ondraagbaar).

Probleem is nu dat iedereen gewend is aan lage rentes en een omhooggaande rente niet meer goed, of geheel niet, aankunnen. Bedrijven vinden het prima, die lagere rente. Consumenten ook, de PIIGS ook, politici ook, de banken ook (immers, zij hebben schulden uitstaan die anders niet terugbetaald zullen worden) en aandelenbeleggers vinden het ook top. Iedereen met een beetje macht vindt het okidoki.

Pensioenfondsen, spaarders en dergelijke zijn niet blij, maar kunnen geen vuist maken. Het is dus wachten op bezinning en die zal pas komen als iedereen door heeft dat de divergerende werking van de euro een continue bailout vergt van het “zuiden” (ieder jaar weer), of wanneer de bijwerkingen van het ECB beleid duidelijker worden.

Volgende week meer hierover

Alexander Sassen van Elsloo
Telegraaf, 17-04-2015
Overname artikel met toestemming van de auteur
Laast bewerkt: 7 jaren 2 maanden geleden door dirko.
De volgende gebruiker (s) zei dank u: [Guzzi], dirko, gnor

Gelieve Inloggen om deel te nemen aan het gesprek.