Vraag Nederland niet kapot bezuinigd

Meer
3 jaren 10 maanden geleden #46667 door katertje
De afgelopen week circuleren veel berichten over het desastreuze bezuinigingsbeleid van Nederland sinds de krediet- en schuldencrisis van 2008. Andere landen die de teugels lieten vieren hebben een veel hogere economische groei voor elkaar gekregen. Vele experts en politici stellen nu dat als Nederland niet zo bezuinigd had, dat wij dan ook een hogere groei hadden kunnen laten zien. Echter, dit is pertinente onzin.

Wat nou bezuinigd

De Nederlandse overheid heeft sinds de crisis een begrotingstekort (zie grafiek hieronder).



Als je begrotingstekort hebt van 3 procent (dus uitgaven zijn groter dan inkomsten) en opeens naar een tekort van 2 procent moet, dan noemt men dat bij de overheid “bezuinigen”. Ik noem dat “minder lenen”, want dit tekort moet gefinancierd worden. De overheid mag dan het tekort hebben teruggedrongen, maar om te spreken dat de overheid de economie heeft kapotbezuinigd, slaat de plank mis, want, gekeken naar de historische tekorten (zie voorgaande grafiek), heeft de overheid voorheen juist teveel “gestimuleerd”.

Kronkel

Maar de echte gotspe is dat de overheid überhaupt gezien wordt als een partij die de economie kan stimuleren. Dit kan natuurlijk wel, maar naar het kostenplaatje wordt niet gekeken. Als de overheid nog meer uit gaat geven dan het binnenhaalt (tekort loopt op) en dit extra budget wordt aangewend om extra scholen, wegen, bushaltes, overheidsgebouwen en zo verder te bouwen, dan heeft dit natuurlijk een invloed op de economie.

Rekening

Maar dan de kosten, in de meest ruime zin, die zijn pittig. Eerst moet dat extra geld door de malle molen van de verschillende overheidsdepartementen. Iedereen moet zijn stempeltje erop zetten, wijzigingen worden voorgesteld, aangepast en dan weer aangepast et cetera.

Politiek

Dan uiteindelijk worden de projecten gekozen. Vaak zijn dit grote megaprojecten van honderden miljoenen euro. De keuze voor dit soort projecten is vaak politiek en niet commercieel gedreven. Hierdoor vinden er suboptimale investeringen plaats met vaak desastreuze gevolgen.

Misallocatie

Stel dat de overheid het aantal bedrijfspanden verdubbelt. Het bouwen, sjouwen, verrijden, cementeren en zo verder levert allemaal banen op; de economie groeit en iedereen is gelukkig. Maar dan is het af. De vraag naar kantoorpanden is niet verdubbeld, dus de prijzen voor dit vastgoed gaan helemaal door het putje. De eigenaren van de bedrijfspanden die er al stonden, krijgen dan een enorme vermogensklap te verwerken (panden niets meer waard) en de belastingbetaler heeft een kat in de zak, want de huuropbrengsten dekken niet de kosten van de staatslening die hiervoor is aangegaan en het onderpand (de bedrijfspanden) dekken niet meer de aangegane lening. Uiteindelijk is het geen overheidsstimulatie, maar destructie.

Gat met gaten vullen

Het andere punt is dat overheidsgeld nooit gratis is. Het wordt via belasting en leningen gefinancierd. Het is een toekomstige verplichting. Dus de grafieken die nu in de media opduiken dat bijvoorbeeld de VS het beter heeft gedaan, is net zo iets als ik laat zien dat mijn inkomen is verdubbeld omdat ik een lening ben aangegaan. En vergeet niet, dat de crisis een krediet- en schuldencrisis betrof, die we dus hebben overgeplamuurd met nog meer schulden. En uiteindelijk staat de belastingbetaler garant. U en ik dus.

Garanties

Over garanties gesproken, wist u dat de Nederlandse staat ook nog eens garant staat voor EUR 95 miljard aan EFSF, ESM en de EIB? Deze garanties, ter grootte van een kwart van onze totale staatsschuld (maar niet meegerekend in de staatsschuld), dienen om de eurozone economie niet te laten instorten. Dat de overheid dus niets heeft gedaan om de economie op de been te houden is niet correct. Dat deze steun averechts zal werken, maakt het des te ironischer.

Gratis geld bestaat dus niet

Maar is dat wel zo? De ECB is hard op weg om voor sommige landen het geld gratis te maken. Zo dalen de rentes voor veel landen door het ingrijpen van de ECB (geld printen en daarmee staatsobligaties opkopen). Zie grafiek hieronder (bron: Rabobank en CBS).



Foto: Alexander Sassen van Elsloo

Nederland is één van de grootste profiteurs in dezen, want het kan kort lenen tegen negatieve rente! Als naar de gehele overheidsschuld wordt gekeken, dan is de absolute rentelast (het bedrag), ondanks de veel hogere staatsschuld, gedaald! De grafiek hieronder laat duidelijk dit proces zien (bron: Rijksbegroting 2016



De rente op de staatsleningen is dusdanig hard gedaald, dat het de stijging van de staatsschuld meer dan compenseert. Dit is dan ook de verborgen missie van de ECB; de overheden van de eurozone helpen met het financieren van de steeds grotere schuldenlast.

Luchtspiegeling

Als de rente niet gemanipuleerd zou zijn geweest en onze overheid had dergelijke tekorten (en dus oplopende schulden) en slechte investeringen laten zien, dan had de staat nu veel hogere rentelasten gehad. Iets wat ook weer gefinancierd moet worden door meer lenen en/of belastingverhogingen. Beide schadelijk voor de LANGE termijn groei van de economie. Daarnaast zou deze stijgende rente ook bedrijven en particulieren negatief raken (door het zootje bij de overheid, betalen zij meer rente). Op een gegeven moment had de markt zulk hoge rente gevraagd, dat de overheid wel had moeten bezuinigen.

Dit kan grofweg op twee manieren, meer belasting of kleinere overheid. Drie maal raden wat ik de juiste oplossing vind..

Huishoudelijke opmerking: Ik zou u graag zien op 30 september in Bussum op de Dag van de Actieve Belegger! Ik heb wat kaarten ingeslagen voor de trouwe lezers. Mail mij en ontvang! Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.



Alexander Sassen van Elsloo,
DFT, 23 september 2016
Overname artikel met toestemming van de auteur
De volgende gebruiker (s) zei dank u: Mischa, gnor

Gelieve Inloggen om deel te nemen aan het gesprek.

Moderators: dirko